تبلیغات
تقویم سال 1395

LOGO

تقویم سال 1395
 

استان خراسان جنوبی

"بیرجند"

نقشه بیرجند


موقعیت و حدود شهرستان بیرجند

شهرستان بیرجند از شمال به شهرستان قائن ، از غرب به فردوس و طبس، از جنوب به نهنبدان و از شرق به افغانستان محدود می شود .مساحت شهرستان بیرجند 31704 كیلومتر مربع و ارتفاع آن از سطح دریا 480متر است .بیرجند تا تهران 1320 و تا مشهد 486 كیلومتر فاصله دارد
شهرستان بیرجند در جنوب استان خراسان و بین مدارهای 32 درجه و 53 دقیقه عرض شمالی و59 درجه و 13 دقیقه طول شرقی نسبت به نصف النهار مبدا قرار دارد .

جمعیت بیرجند

طبق آمار سال 1375 شمسی جمعیت این شهزستان در حدود 276460 نفر است كه از این تعداد 141031 نغر مرد و 134554 نفر زن هستند . از كل جمعیت بیرجند تعداد 131488 نفر در نقاط شهری و 145012 نفر در روستا ها زندگی می كنند .

آب و هوای بیرجند

شهرستان بیرجند به دلیل دوری از مسیر باد های باران آور، عدم وجود ارتفاعات مهمی كه بتواند در تعدیل آب و هوا و جذب نزولات جوی مؤثر واقع شود و مجاورت با كویر لوت در خشك ترین تقسیم بندی اقلیمی خراسان قرار دارد . میانگین درجه حرارت در همه نقاط شهرستان به یك اندازه نیست .

به طور كلی بیرجند به تبعیت از وضعیت پستی ها و بلندی ها دو نوع اقلیم دارد :

1. اقلیم خشك و ملایم كه در بخش های مرتفع شمالی و مركزی شهرستان (رشته كوههای  باغران و مؤمن آباد) مشاهده می شود .


2. اقلیم گرم و خشك شامل مناطق دشت و حاشیه شهرستان .

سابقه تاریخى بیرجند در گذر زمان

بر اساس اسناد بازمانده از دوران باستان "قهستان" خاستگاه و زیستگاه یكی از اقوام ایرانی نژاد به نام "ساگاردت " بوده و بخشی از ساتراپی چهاردهم هخامنشی به شمار می آمده است . این نظریه را دو سند معتبر كهن توجیه و اثبات می نماید . یكی كتیبه های هخامنشی و دیگری نوشته های مورخان یونانی . هرودت مورخ بزرگ قرن پنجم پیش از میلاد به این قوم اشاره كرده و درباره آنها می نویسد :"آنها در ردیف اقوام شرقی هستند و از سكنه چهاردهم هخامنشی به شمار می روند . "

به جز نوشته ها و قرائن تاریخی یك سند و مدرك بسیار معتبر (كتیبه كال جنگال ) نشان می دهد كه در دوران حكومت اشكانیان، قهستان از ایالات شاهنشاهی اشكانی وبخش "خوسف " ساتراپ نشین این منطقه بوده است .

در عهد ساسانی قهستان از ایالات آباد و معتبر بوده هر چند گاهی فرمانروایی این منطقه در دست هپتالیان بوده است . كتیبه و سنگ نگاره ها ی لاخ مزار روستای كوچ بیرجند حاوی نوشته هایی به خط پهلوی ساسانی است كه در آنها نام" آخشنواز " پادشاه هپتالی و "قباد " پادشاه ساسانی به چشم می خورد . همچنین صحنه بزم و عروسی قباد با دختر " آخشنواز " و صورت چند شخصیت هپتالی همگی بر حضور مؤثر هپتالیان در جنوب خراسان تاكید دارند .

مورخان فتح خراسان را در سال 22 هـ .ق در زمان خلافت عمر و فتح قهستان را در سال 29 هـ .ق در عهد خلافت عثمان دانسته اند. قهستان تا سال 259 هـ . ق در سیطره عباسیان بود و توسط والیان خلفا اداره می شد و چندی از این مدت جزء قلمرو طاهریان بود .  در این سال یعقوب لیث صفاری كه رهسپار سركوبی نیشابور بود قهستان را فتح نمود و حاكمانی در نقاط آن گمارد و تا سال 299 هـ. ق قهستان در دست خاندان صفاری بود . پس از آن  قهستان مدتی در تصرف امرای محلی سیستان و از زمان حسن صباح تا تهاجم سپاه هلاكو خان مغول در دست امرا و حكام اسماعیلیه بود . چنانچه قهستان یكی از مراكز عمده سیلسی این فرقه و بهد از الموت مقر حضور فدائیان اسماعیلیه بود . موقعیت خاص، دوری از مركز حكومت، وضعیت طبیعی و وجود كوههای بلند و صعب العبور از مهم ترین علل حضور فدائیان اسماعیلیع در این منطقه بوده است . قلعه كل حسن صباح ، قلعه بزرگ، قلعه رستم ... از مشهورترین قلاع اسماعیلیه در قهستان می باشد . سرانجام با حمله هلاكو خان مغول طومار اسماعیلیان در هم پیچید در حالی كه بازتاب جغرافیایی حضور آنها در فهستان به صورت ویرانی شهر ها، كور شدن قنوات ، آسیب دیدن توان های محیطی، اشاعه فقر، مهاجرت های نا خواسته و كاهش جمعیت و ویرانه هایی از قلاع سابق بر جای ماند .

در گیریها و نزاع هایی كه به واسطه وجود اسماعیلیان از حوالی قرن ششم تا قرن هفتم هجری در این نواحی به وقوع پیوست ، سبب ویرانی شهرها شد . ولی به نوبه خود موجب توجه بیشتر به نواحی اطراف بیرجند و خود بیرجند كه تا این زمان قصبه كم اهمیتی بود، گردید . هر چند نام بیرجند از قرن هفتم هجری مطرح شده لیكن تا دوران صفویه همچنان به صورت قصبه ای نه چندان مهم بوده است . از این زمان فصل جدیدی در تاریخ این شهر گشوده شد . علل این امر را می توان به شرح ذیل بیان نمود :

 1. رسمیت مذهب تشیع كه سبب شد تا قاینات كه پیش از این پناهگاه شیعیان به شمار میرفت مورد توجه قرار گیرد .

 2. رواج اقتصاد تجارتی، رونق داد و ستد و فزونی كاروانهای تجاری برای این ناحیه در انزوا افتاده ، فرصت مناسبی جهت رشد اقتصادی و توسعه كشت و كار فراهم آورد .

 3. در عهد صفویه به ناامنی های ناشی از حضور اسماعیلیان ، یورش مغول ، تیموریان ، افاغنه و بلوچ ها خاتمه داده شد .

 4. اهمیت بیرجند از عهد صفویه كه خانواده امیریه (علم) امارت یافته و در آنجا مستقر شدند بیشتر شد و بتدریج جایگزین شهر قائن گردید .

بیرجند كه از زمان انتخاب شدنش به عنوان حاكم نشین قائنات در مسیر پیشرفت افتاده بود ، با رونق گرفتن تجارت در اوایل قرن حاضر و گسترش ارتباطات میان انگلیس و هند شكوفایی بیشتری پیدا كرد . اتصال خط آهن كراچی به زاهدان كه توسط انگلیس و در مسیر خط ارتباطی اروپا به هند ایجاد شده بود موقعیت تجاری بیرجند را بیش از پیش بهبود بخشید .

تاریخ بیرجند در سده های اخیر با نام خاندان امیریه (علم ) در هم آمیخته است . این خانواده خود را از اعقاب اعراب خزیمه می دانند كه از بحرین به این ناحیه مهاجرت كرده اند و به دلیل خصومت مامون و طاهریان با علویان در طول دوره عباسی مورد بی مهری قرار گرفته اند . سابقه روشن این خاندان منحصر به دوره صفویه و بعد از آن است . در اواخر دوره صفویه با پیوستن امیر اسماعیل خان خزیمه به اردوی نادر، حكومت قاینات به او تفویض شد . پس از حوادث جنگ هرات در دوران حكومت فتحعلی شاه استعمار بریتانیا در راستای استراتژی منطقه ای خود توجه خویش را به نواحی شرقی ایران به ویژه خراسان و سیستان معطوف داشت ... با توجه به آشفتگی حكومت قاجار و نفوذ روسیه تزاری در آن، اساس این استراتژی تبدیل حكومت محلی  قائن به مركز سیاست بریتانیا در منطقه و بهره گیری از خاندان علم به عنوان پایگاهی قدرتمند بود . امیرابراهیم خان (شوكت الملك) علم و پسرش اسدالله علم كه در دوران پهلوی به مقام وزارت رسیدند از چهره های شاخص این خاندان به شمار می روند .

نام و وجه تسمیه بیرجند

 قهستان:

 « قهستان» نام تمام سرزمینى است كه در جنوب خراسان واقع و شامل ولایات خواف، گناباد، بجستان، كاشمر، فردوس ، طبس، قائن، طبس مسینا ، بیرجند و نهبندان بوده ولی گاه به محدوده كوچكتری از این سرزمین یعنی ولایت قائنات اطلاق گردیده و گاهی تنها به "شهر بیرجند" نیزگفته شده است . ( 2 نك: احمدیان. جغرافیاى شهرستان بیرجند صص 61-62. )این ناحیه به سبب كوهستانی بودن به این نام یعنی " قهستان " (معرب كهستان= كوهستان) خوانده شده است .


بیرجند :

بیرجند به صورت برجن ، برجند ، بركندو بیركند نیز در نوشته ‏ها و فرهنگ‏نامه ‏ها آمده است. ( 2 افشار سیستانى. ایرج. « شناخت استان خراسان«. صص 168-170 ) . بیشتر كسانی كه درباره ساختار و معنی واژه بیرجند اضهار نظر كرده اند كلمه " بیرجند "را مركب از دو جزء "بیر"(=بر) و جند دانسته اند . آنان جزء پسین كامه یعنی "جند" را معرب واژه كند یا تلفظی دیگر از آن می دانند و" شهر" معنی می كنند . ولی در مورد جزء پیشین آن ـ یعنی "بیر" اختلاف نظر داشته و آن را به اختلاف "نصف " ،"بلند" ، "چاه " و "طوفان" معنی كرده و می كنند .



......................................................
باغ اكبریه بیرجند
ارگ کلاه فرنگی بیرجند
بند دره ی بیرجند
قلعه ی بیرجند
باغ و عمارت رحیم آباد بیرجند

باغ و امارت شوکت آباد
روستای چهارده(آبشار چهاده ی بیرجند)
آبشار گیوک بیرجندارگ بهرستان(قلعه ی خشتی)
یخچال بهلگرد(بیرجند)
سنگ نگاره ه ی مزار کوچ

بند امیر شاه
آستانه شهدای باقریه بیرجند
مسجد چهار درخت
آرامگاه حسام الدوله (بیرجند)
غارهای چنشت وچهل چاه




برچسب ها : خراسان جنوبی , بیرجند , مرکز استان خراسان جنوبی , مردم بیرجند , 04 بیرجند , ایرانگردی , جهانگردی ,

آخرین مطالب

 
» تقویم سال 1395 ( یکشنبه 12 بهمن 1393 )
» تقویم سال 95 ( دوشنبه 6 آبان 1392 )
» عید سعید غدیر برتمام شیعیان تبریک باد ( چهارشنبه 1 آبان 1392 )
» آهنگ محلی خراسانی ( دوشنبه 29 مهر 1392 )
» آهنگ محلی بندری ( دوشنبه 29 مهر 1392 )
» منطقه خاموش _ علیرضاروزگار ( یکشنبه 21 مهر 1392 )
» اجازه _ ابوالفضل علیزاده ( یکشنبه 21 مهر 1392 )
» چقدر خوبه _ فریدون اسرایی ( شنبه 20 مهر 1392 )
» شهیدکمنام _ مجید یحیایی ( شنبه 20 مهر 1392 )
» زنده یاد حیسین پناهی ( شنبه 20 مهر 1392 )

آمار بازید

کل بازدید ها :
بازدید امروز :
بازدید دیروز :
بازدید این ماه :
بازدید ماه قبل :
تعداد نویسندگان :
تعداد کل مطالب :
آخرین بروز رسانی :

دیگر مطالب

 

درباره ما


تقویم سال 1395
تقویم سال 1395
ایجاد کننده وبلاگ : توحید عباسی